Wycena ścianka vs skała: dlaczego odpadasz na 6a w skale

Masz 165 cm wzrostu, dwa razy w tygodniu robisz 7a na ściance, a za pierwszym razem, kiedy wchodzisz w 6a w Buoux, odpadasz na trzecim ruchu. Wracasz, odpadasz znowu. Masz wrażenie, że ktoś cię oszukał. Szukasz cudownego chwytu, którego nie ma, patrzysz na asekurującego, zjeżdżasz na dół, zastanawiając się, czy się cofnąłeś.

Tę różnicę między wyceną na ściance a wyceną w skale przeżywa każdy. To nie jest kwestia ego. To różnica strukturalna, oparta na 4 czynnikach: historii wytyczania dróg, ekonomii komercyjnych ścianek, samej naturze skały i kwestii zaangażowania.

Kiedy 6a ma 50 lat

Historyczne drogi w Buoux, Verdon i Saussois zostały wytyczone między 1975 a 1990 rokiem przez wspinaczy, którzy każdego lata przepisywali światowe standardy. Patrick Edlinger, Jean-Baptiste Tribout, Antoine Le Menestrel i Marc Le Menestrel wyceniali swoje drogi według własnego punktu odniesienia, z czasów, kiedy 8a dopiero co powstało, a 7c pozostawało światową granicą.

Konkretnie: 6a wytyczone w Buoux w 1985 roku mogłoby być 6b w innej skale. Podobnie na drogach wielowyciągowych w Verdon z lat 80. XX wieku. Standardy przesunęły się wszędzie przez 40 lat. Efekt to różnica 1 do 2 stopni między 6a z Buoux z 1985 roku a 6a z Climb Up z 2025 roku.

Żeby zrozumieć ogólną logikę systemu wycen:artykuł o wycenach we wspinaczce, a potem wycena dróg.

Inflacja indoor: dlaczego ścianki wyceniają hojnie

Komercyjna ścianka wspinaczkowa to firma. Żyje z karnetów i wejściówek kupowanych przez wspinaczy. Wspinacze muszą więc wracać! I żeby to osiągnąć, ścianki mogą wyceniać „łatwiej”, żeby połechtać ego i sprawić, że wspinacze wrócą.

Śrubkarze zatrudnieni na ściankach dobrze o tym wiedzą. Droga wyceniona na 6a na ściance przyciąga 5 razy więcej ludzi niż droga wyceniona na 5c. Nikt nie chodzi regularnie na ściankę po to, żeby mu się nie udawało. Model ekonomiczny mechanicznie pcha wyceny w górę, na średnich poziomach (od 5c do 7a), gdzie jest masa posiadaczy karnetów. Na skrajach robi się ciaśniej: drogi dla początkujących (od 3 do 5a) pozostają uczciwe, bo ta publiczność nie ocenia swojego poziomu po wycenie, a trudne drogi (7c i więcej) są często kalibrowane na dobrych wspinaczy, którzy domagają się precyzji.

Porównanie francuskich sieci ścianek

Żadna sieć nie jest lepsza od innej, każda kalibruje pod swoich lokalnych klientów i swoją strategię handlową. Oto co mówi się o wycenach poszczególnych sieci.

Climb Up

Wyceny często hojne, zwłaszcza w bulderingu. Klasyczna skala francuska w drogach, ale wewnętrzny przelicznik własny dla każdej ścianki w sieci. Licz mniej więcej +1 stopień w stosunku do nowoczesnych skał sportowych. 6c z Climb Up może być warte 6b w skale. Sieć jest szeroka, kalibracja różni się między ścianką paryską a ścianką na prowincji.

Block’Out

Wycena kolorami w bulderingu, bez cyfr. Raczej wierna bulderingowi w Fontainebleau na wyższych poziomach (czarny, biały), hojna na pierwszych poziomach (żółty, zielony). Średni czarny w Block’Out to często uczciwe 6B/6C w Bleau.

Arkose

Używa przedziałów zamiast sztywnych wycen, w stylu „5a-5b” albo „6b-6c”. Mniej pochlebne, ale dużo bardziej przydatne do oceny swojego prawdziwego poziomu. Przedział zmusza do zmierzenia się z kilkoma drogami w tym samym sektorze, żeby się skalibrować, co zbliża do tego, jak działa skała.

Vertical Art

Wyceny w dolnej europejskiej średniej. Śrubkarze biorą tu pod uwagę więcej wspinaczy startujących w zawodach, co zacieśnia standardy.

Ścianki niezależne i klubowe

Mogą być bliższe wycenie skalnej, kiedy śrubkarze są aktywnymi wspinaczami skalnymi… Ale nie zawsze tak jest!!

Wycena kolorami: czego ci nie mówią

System kolorów na ściance (żółty początkujący, zielony łatwy, niebieski średni, czerwony zaawansowany, czarny ekspert, biały elita) nie jest uniwersalną wyceną. To wewnętrzna klasyfikacja, kalibrowana przez każdą ściankę pod jej klientów.

Pułapka polega na mówieniu „robię niebieskie, więc wspinam się na niebieskim” niezależnie od sieci. Najlepiej zapytać w recepcji albo śrubkarza o przedział odpowiadający francuskiej skali. Większość ścianek ma tabelę przeliczeniową wywieszoną albo dostępną na życzenie. Zapisz przedział, nie kolor. I porównaj z tym, co naprawdę przechodzisz on-sight, a nie z tym, co pracujesz jako projekt przez 5 sesji.

5 powodów, dla których skała może wydawać się trudniejsza

1. Czytanie skały

Na ściance chwyty są kolorowe, widoczne z 10 metrów, a sekwencję łatwiej odgadnąć z dołu. W skale część wysiłku zejdzie ci na szukanie, gdzie położyć ręce i nogi. Źle przeczytane 6a w skale staje się przeżytym 6b.

2. Prawdziwe tarcie

Skała może mieć mniej ziarna niż żywica. Przyczepność może być więc znacznie mniejsza, zwłaszcza przy ciepłej pogodzie.

3. Mikroskopijne stopnie

W skale stopnie trudniej znaleźć, są mniej ustandaryzowane … Trzeba więc często być bardziej precyzyjnym: wyczuć stopień pod butem, dopasować nacisk.

4. Zaangażowanie

Punkty asekuracyjne w skale są najczęściej bardziej oddalone od siebie niż na ściance. 2 do 4 metrów w nowoczesnej wspinaczce sportowej, czasem więcej na drogach historycznych albo wielowyciągowych. Na ściance wpinasz co 1 do 1,5 m.

5. Prawdziwe chwytanie

Na zewnątrz chwyty rzadziej są ergonomiczne. Różnorodność chwytów w skale jest dużo większa niż na ściance i wymaga to więcej adaptacji.

Jak przeliczyć swój poziom ze ścianki na poziom skalny?

Żadna reguła nie byłaby trafna, bo wyceny między ściankami i wyceny między skałami już same w sobie nie są jednorodne. Jednak dla osób, które rzadko wychodzą w skały, rozsądne wydaje się obniżenie docelowej wyceny o 1 do 2 stopni (jeśli to skała historyczna).

Dla wspinacza ze ścianki, który robi 6c on-sight w hali, rozsądnie jest zacząć od 6a w Buoux.

Ta różnica zmniejszy się wraz z liczbą wyjazdów w skały. Wspinacz, który wychodzi w skały 30 dni w roku, w końcu wspina się na zewnątrz na tym samym poziomie co na ściance, czasem lepiej. Wspinacz, który wychodzi 3 razy w roku, zawsze zostanie ze znaczącą różnicą, niezależnie od swojego poziomu na ściance. Artykuł o progresji we wspinaczce opisuje przydatne objętości treningowe.

Buldering na ściance vs buldering w rejonie (Bleau, Hueco)

Buldering pogłębia tę różnicę jeszcze bardziej. Fontainebleau ma własną tradycję, skalibrowaną przez pokolenia autorów przejść wytyczonych w piaskowcu na przestrzeni wieku. 5+/6A w Bleau może być upokarzające dla wspinacza robiącego 6A na ściance: ziarno piaskowca trzyma inaczej, a pozycje stóp bywają niewidoczne dla niewprawnego oka.

Co trzeba trenować, żeby zasypać tę różnicę

4 konkretne obszary, w kolejności priorytetów:

• Specyficzna siła palców : Artykuł o sile palców podaje protokoły. A program na belce opisuje progresje.
• Zbliżyć się do pracy specyficznej: wspinać się na drogach albo bulderach inspirowanych skałą, wspinać się na chwytach drewnianych, na chwytach bez ziarna … w skrócie: maksymalnie urozmaicać wspinanie.
• Pracować nad specyficzną wytrzymałością: wyciąg w skale to raczej 25 metrów niż typowe 12 m na ściance. Może więc być ciekawe zrobienie na ściance 2 dróg pod rząd, żeby przygotować się na inny rodzaj wysiłku.
• Czytanie w skale : przy każdym wyjeździe w skały pracować nad czytaniem: obserwować inne osoby, które się wspinają (raczej te, które mają nawyk wspinania na zewnątrz, w poziomie niezbyt odległym od własnego), robić specjalne przejścia „na czytanie” … Zacząć od „jakościowej objętości”, czyli wspinać się poniżej swojego poziomu, ale bardzo skupiając się na technice ruchu i czytaniu, zanim zrobi się drogi w swoim maksymalnym poziomie.

FAQ

Jaki jest przelicznik między Climb Up a skałą?

Żeby czuć się swobodnie, warto liczyć -1 do -2 stopni na pierwszych wyjazdach. Przelicznik doprecyzuje się wraz z liczbą wyjazdów w skały. Im więcej wychodzisz, tym bardziej różnica się zmniejsza.

Dlaczego jestem słaby w skale, skoro dobrze wspinam się na ściance?

4 nakładające się powody: nietrenowane czytanie skały, prawdziwe tarcie mniejsze niż na żywicy, stopnie wymagające wyczucia i stres związany z zaangażowaniem między punktami. Nie jesteś słaby, wspinasz się w trochę innym sporcie. Licz na 10 do 20 wyjazdów, zanim różnica zacznie się zmniejszać.

Żeby pójść dalej… kontynuuj lekturę